y te onderscheiden. De Compassen zijn ook van twee houtjes kruiswys over malkander gelegt. daer van een der einden, 't geen Noorden wyst, wat vooruit steekt" (Witsen, 2e dr. I, bl. 56. Bericht van Eibokken).
[339] "Die geene, welke aen de daer gevangene Neêrlanders, het vaertuig hadden verkoft, waer mede zy over zee vluchtende naer Japan voeren, met de dood zijn gestraft; zoo streng is daer de Wet" (Witsen, 2e dr. I, bl. 58).
[340] wijffel maent = kentering-maand. Vgl.: "opdat wij gesamender handt met een goede vloote in 't weyffelen van 't mousson weder naer Java mogen keeren." (G.G. Coen naar de Molukken ddo 18 Febr. 1619.--Coen, uitg. Colenbrander, II, 1920, bl. 512).--"Southerly winds blow from the middle of May, and often even from April, until the end of August. On the Sea of Japan southwest winds (south-west monsoon) prevail.... The Southwest monsoon, which sets in in April ... prevails until the middle or end of September.... But the regularity with which the monsoons set in and blow on the Chinese coasts is unknown in Japan.... North and West winds prevail in winter, South and East winds in summer" ... "North-east monsoon is inapplicable to the coasts of Japan and their vicinity, with the exception of the southerly islands." (Dr. J.J. Rein, The Climate of Japan, Transactions Asiatic Society of Japan. Vol. VI,
[341] vooreb--een gewone zeemansuitdrukking. Men heeft vooreb en achtervloed, voorvloed en achtereb.
[342] Uitg.-van Velsen: "lieten de ban uytstaen". Uitg.-Stichter: "lietent soo de ban uytstaen", wat echter geen zin geeft.
[343] lees: praijde.
[344] Hier vermoedelijk flambo