uwen van visschers onder den wal. Eigenlijke blikvuren--in dien tijd misschien al in gebruik aan boord van schepen--bestonden uit een sterk lichtgevende sas die in een houten huls werd bewaard, en werden tot in den jongsten tijd gebruikt om bij nacht de aandacht op zich te vestigen of seinen te geven.
[345] boegseerden.--In Compagnie's papieren der 17e eeuw vindt men veelal "boucheren" voor "boegseeren". Vgl. Inleiding, bl. XVI, noot 4.
[346] In de uitg. Saagman en Stichter: "gecocht".
[347] In de gedrukte uitgaven van het Journaal is de ondervraging door den Gouverneur geheel weggelaten en van de bemoeienis der tolken eene andere voorstelling gegeven. Uitg.-Stichter en Van Velsen: "aen landt ghebracht, ende van des Ed. Compagnies Tolck verwellekomt, die ons alles ondervraeght hebbende, prees ons seer, dat wy ... enz.".
[348] Dit wordt niet bevestigd door het te Nagasaki aangehouden Dagregister.
[349] Zie Bijlage Ie.
[350] opgestempt = vooraf besproken, beraamd, b.v.: "De gedachte aan valschheid en opgestemd bedrog". Bilderdijk. Zie Wdb. der Nederl. Taal dl. XI, kolom 1264 onder opstemmen).
[351] De nieuwe Gouverneur was al eenige dagen vroeger te Nagasaki aangekomen. Zie Bijl. Ij.
[352] Zie Inleiding, bl. XXVI.
[353] Het volgende slot komt in de vroegere uitgaven van het Journaal niet voor.
[354] Deze en volgende cursiveeringen in de Bijlagen zijn bij den druk aangebracht.
[355] Niet ingevuld.
[356] In het afschrift voorkomende onder de Overgek. Brieven 1667, Tweede boek (Kol. Arch. no. 1149) staat: beneeden.
[357] van 18 Oct. 1666.
[358] Daniel Six opvolger (sedert 18 October 1666) van Willem Volger als opperhoofd van ons comptoir te Nagasaki.
[359] Kol. Arch. no. 457.
[360] Kol. Arch. no. 255.
[361] In elke straat van Nagasaki woont een Ottono of wijkmeester (H. Doeff, Herinneringen uit Japan, 1833, bl. 25). Zie ook Nachod, Beziehungen, u. s. w., bl. 417 en E. Kaempfer, Beschryving van Japan,